Thursday, February 15, 2024

ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਆਮਨਾ

 


pYQwloijstW dI ieMfIAn AYsosIeySn dy jnvrI 1991 dy iqmwhI builtn ivc iek ieSiqhwr sI, “pwiksqwn AYsosIeySn Aw& pYQwloijsts, 12 qoN 15 nvMbr 1991 nUM lwhOr ivc ieMtrnYSnl kWnPrMs Aw& pYQwlojI mun`kd kr rhI hY, ies ivs Swml hox vwly fwktrz, kWnPrMs dy cyArmYn fw ey AYc nwZI nwl rwbqw kwiem krn qy pyS kIqy jwx vwly Awpxy Kj p`qrW dw swr (smrI) vI Byjx”[iehdy nwl fw ey AYc nwZI dw AYfrYs vI iliKAw hoieAw sI[ auhnIN idnIN mYN AMimRqsr dy gOrimMt mYfIkl kwlj hspqwl ivc bqOr AisstYNt pRoPYsr qYnwq sW[ is`K XwqrIAW dy j`Qy nwl mYN pihlW vI do vwr lwhOr jw AwieAw sW pr lwhOr ivc swfw ieiqhws hY, swfI bolI hY, swfw ivrsw hY, swfy gurDwm hn, swfy hI BYx Brw hn, pItIvI dy zrIey frwimAW qy iPlmW dy keI klwkwr, gwiek qy mzwhIAw AYktr vI mYnUM bhuq psMd sn, vYsy vI AMimRqsr qoN lwhOr koeI vDyry ^rcw vI nhIN huMdw[ies kWnPrMs dI ^br ny myry AMdr joS qy jzbw Br id`qw qy gMBIrqw nwl ies ivc Swml hox dy nwl nwl lwhOr jwx dy mOky dw ieMqzwr krn l`gw[myry nwl kuJ hor kulIZ vI iqAwr ho gey ijvyN: mohqrmw fw Aruxw Agrvwl, mohqrmw fw auriml mohn, fw ibSMbr nwgpwl, fw Bwrq BUSn (jlMDr), fw rmyS mhwjn (cMfIgVH), fw buSnurmQ (cMfIgVH)[ so Bwrq qoN AsIN ku`l s`q fwktrz sW[sqMbr ivc AsIN sB ny rijstRysn krvw keI qy Awpxy Awpxy Koj p`qrW dy swr (smrIAW) vI postl fwk rwhI G`l id`qIAW[audoN eI myl nhIN sI hYgI[

iek swl pihlW (PrvrI 1990 ivc) myry swlw swihb, srdwr Amr isMG, lwhOr dy g`dw&I styfIAm ivc hoey hwkI mYc vyKx vwsqy lwhOr gey sn qy nnkwxw swihb kol rihMdI AwpxI skI mwsI nUM iml ky Awey sn[myry mn ivc ivcwr AweI mYN qW kWnPrMs vwsqy jwxw hI hY ikEN nw AwpxI s`s mW vwsqy vI vIzy dI koiSS kIqI jwvy qW ik keI dhwikAW qoN ivCVIAW skIAW BYxW vI iml lYx qy ieMdrjIq (myrI byZm) vI AwpxI mwsI nUM iml lvy[mn ivc bVy vlvly Aw rhy sn[mYN swry kwZz p`qr iqAwr krvwey, swfw bytw, mihqwb isMG audoN Ajy 1qMnW ku swlW dw hI sI[pwiksqwn dy vIzy vwsqy, AkqUbr ivc id`lI rihMdy iek AMglI sMglI irSqydwr srdwr B`tI dy Gr iqMn idn rhy pr 1984 vwly kWf qoN bwAd, A`qvwd qy dohvW mulkW dy irSqy nwswz hox krky myry qoN bZYr iksy nUM vI vIzw nw imilAw[swry jxy msosy gey[ s`s mW dIAW AwpxI BYx nUM qy ieMdrjIq nUM AwpxI skI mwsI nUM imlx dIAW s`DrW idl ivc hI rih geIAW[


Apxy kulIZ fwktrW nwl mYN sVk rsqy, vwhgw srh`d t`p ky AsIN 11 nvMbr nUM lwhOr pu`j gey[aus vyly myrI aumr 37 swl dI sI[kWnPrMs, lwhOr dy Alhmrw Awrt sYNtr ivc mun`kd kIqI jw rhI sI, ij`Qy swfw mnpsMd pItIvI dw mkbUl SoA ‘nIlwm Gr’ keI swl huMdw irhw hY[ lwhOr ivc lYb tYknolojI dw kors kr rhy mwsI dy sB qoN in`ky muMfy srvr nUM myry swlw swihb ny myry lwhOr pu`jx dI qy kWnPrMs dy pUry pRogRwm bwry ^br kr C`fI sI so 12 nvMbr nUM ie&qqwhI pRogRwm qoN bwAd jd cwh pwxI dw vkPw hoieAw qW srvr auQy pu`j igAw[ BwvyN auh izMdZI ivc mYnUM pihlI vwr iml irhw sI iPr vI auhnUM pwCnx ivc mYnUM, qy mYnUM ausnUM pCwnx ivc koeI id`kq nhIN sI AweI[ swieMitiPk pRogRwm swrw idn cldy rhy qy srvr myry nwl hI bYTw irhw[      

idn cldy rhy qy srvr myry nwl hI bYTw irhw[  Swm nUM Alhmrw Awrt sYNtr ivc hI klcrl nwiet sI[pItIvI qy lOlIvu`f dy Ayktr, mzwhIAw klwkwr qy gwiek AwpxIAW klw pyS kr rhy sn[ AMimRqsr ivc rihMidAW pItIvI dy zrIey mYN keIAW nUM pCwxdw sW[iehnW dw pMjwbI dw lihjw bhuq hI aumdw huMdw hY[idldwr pRvyz B`tI myrw psMdIdw klwkwr sI[AsIN swry ieMfIAn dUjI kqwr ivc bYTy hoey sW[jd iek gwxy dI Awietm ^qm hoeI qW myry swQIAW ‘coN jlMDr vwly fw Bwrq BUSn qy KVy ho ky kih id`qw, “swfw AMbrsr vwlw fw mnjIq b`l vI vDIAw gw lYNdY, iehnUM vI styj ‘qy bulwE”[ so mYnUM mwieIkroPon ‘qy vwjW pYxIAW SurU ho geIAW[styj ‘qy phuMc ky kIA borf vwly swijMdy nUM Awpxw skyl d`s ky mwiekro&on PVH ilAw[ pRbMDkW qy hwzrIn dw SukrIAw Adw krky, duAw slwm qoN bwAd sur qwl dw pUrw i^Awl r`KidAw hoieAW mYN jgmohn kOr dw “GuMf ivc nhIN lukdy s`jxW nYx kuvwry” gwieAw[hwl ‘coN sroiqAW dy ‘iek hor iek hor’ kihx ‘qy mYN Awsw isMG msqwnw dw “A`j l`gw swaux dw mylw, Pyr h`Q nhIN Auwauxw ieh vylw, pyikAW nUM Awjw C`f ky nI gu`sw k`F ky swaux dw mhInw Aw igAw” suxwieAw[swijMdy bhuq mwhr sn, myrI vI qs`lI ho geI qy Swied fYlIgyts/sroiqAW dI vI[ bVI vwh vwh ho geI[Agly idn jd mYnUM Awpxw Koj p`qr “itaUmrz Aw& sYilvrI glYNfs” (mUMh AMdr lwr pYdw krn vwlIAW gRMQIAW dy itaUmr) pVHn vwsqy styj ‘qy bulwieAw igAw qW pwiksqwnI AmrIkn cyAr prsn ny bVy lwiet mUf ivc ikhw, “hux ieMfIAw dy mYfIkl kwlj AMimRqsr qoN fw mnjIq b`l Awpxw prcw gw ky pyS krngy” qy myry pofIAm ‘qy phuMcx q`k qwVIAW hI v`jdIAW rhIAW[pypr ‘qy ifskSn qoN bwAd jnrl fw ie&iq^wr ny iejwz vjoN mYnUM cWdI dw iek plwk id`qw[


dupihr dy Kwxy qoN bwAd mYN lwhOr ‘c hI rihMdy iek dosq mwijd bu^wrI nUM imlx bwry soc irhw sW[ieh muMfw myry lwhOr dy pihly gyVy dOrwn imilAw sI qy dUjI vwr vI aus ny kwPI mihmwn nvwzI kIqI sI[auhdw Gr i&rozpur rof dy ieCrw iekwly ivc sI[auQy jwx vwwsqy mYN iek sInIAr fwktr nwl g`l kr irhw sW ik pYQwlojI Sohby dI iek post gRyjUeyt ihjwb vwlI, kuJ inJ`k ijhI kuVI AgWh Awx ky mYnUM kihx l`gI, “sr myry kol kwr hYgI Aw, quhwnUM mYN lY jwnI AW”[

(m`ijd bu^`rI pihlI v`r mYnUM 1980 ivc imilE` sI qy auhdI s@cI kh`xI 'qy E`D`rq EsIN iPlm "mus@rq srh@doN p`r" bx` cuky h~ ijs d` auh, hIro krYktr hY)

auQy hI KVy, pI jI lVkI dy sInIAr nwl g`l krky mYN auhdy nwl jwx leI iqAwr ho igAw[ auh kwr clw rhI sI qy mYN nwl vwlI sIt ‘qy bYTw sW[auhdI szUkI kwr, lwhOr dy BIV BV`ky vwly rsiqAW qoN lMG rhI sI[

“mYN quhwfw nW vI nhIN pu`iCAw”

mYN Awmnw hW…, Awmnw hsn …sr”

auhny myry ^wndwn, AMimRqsr qy ieMfIAw bwry g`lW kIqIAW pr vDyry vkq auhny bOlIvu`f qy AYktrW bwry hI pu~CdI rhI[ijMnI vwr vI mYN auhdy ichry v`l vyiKAw mYnUM auh bwbI iPlm dI hIroien vrgw l`igAw[

“Amnw…., qYnUM kdy iksy ny……, ieh nhIN ikhw ik qUM ifMpl kpwfIAw vrgI lgdI eyN? kuJ plW vwsqy cu`p CweI rhI, auhdy hwv Bwv SrmIly ho gey sn[ihjwb ivc vlHyitAw, auhdw dmkdw hoieAw ichrw lwl ho ighw sI[ qy iPr myry nwl nzr imlw ky bolI,

“sr …quhwfI AwbzrvySn bVI mwiekroskoipk hY…, mYnUM pihlW vI myrIAW shylIAW qy dosqW ny AYsw hI ikhw hY[ mYnUM ieMfIAn qy bhuq cMgy l`gdy ny ^ws krky srdwr”[ qkrIbn 35 imMtW ‘c AsIN ieCry pu`j gey, vkq dw pqw hI nw l`igAw[ mwijd dI glI dy bwhr kwr ruk geI[

“sr qusI iml AwE…, mYN rukdI AW ieQy eI, quhwnUM vwps Alhmrw lY frOp kr dUMgI”[pr mYN soicAw, pqw nhIN ikMnw twiem l`g jwvy? V`D vI lg skdw ey[

“nhIN Amnw, qusI jwE…., bhuq bhuq SukrIAw”

TIk Aw sr…, r`b sohxy ny cwihAw qy Pyr kdI imlWgy[ mYN aus nUM ru^sq kIqw[ c`lidAw c`lidAW auhny pUry ieMfIAw vwsqy, myry pirvwr qy myrI pqnI ieMdrjIq vwsqy nyk ^vwhSwq ByjIAW[

 

No comments: